مقایسه كودهاي ارگانيك و شیمیایی
نظرات 0ضرورت عزم ملي براي توليد صنعتي كودهاي ارگانيك و بيولوژيك در كشور
نكته‌اي كه در بخش تغذيه سطوح زير كشت كشاورزي بسيار مهم بوده و با ارزش جلوه مي‌كند، بي اطلاعي كشاورزان زحمت‌كش و به روز نشدن تكنولوژي پرورش علوم گياهي و تغذيه است. هر چند كه با تلاش بي دريغ موسسات دولتي گام‌هاي موثري در اين راه پيموده شده ولي به دليل اينكه اين اطلاعات از دانشگاه و موسسات تحقيقاتي به مزارع و باغات منتقل نشده و يا اگر منتقل شده به دليل فراهم نبودن شرايط از قبيل كوچك بودن اراضي، نگاه سنتي كشاورزان و...... همچنان دچار مشكلات عديده در اين بخش هستيم. اميدواريم با تدابير مقامات ذيصلاح با توجه به اين كه اين بخش حداقل 25% از اشتغال جامعه را درگير كرده بتوان با كارايي بالاتر و ارائه راهكارهاي مناسب شاهد توليد بيشتر و صادرات بيش از پيش محصولات كشاورزي اين مرز و بوم باشيم.
كشاورزي پايدار و افزايش عملكرد با بهينه سازي مصرف كود در كشاورزي
در كشاورزي متعارف، براي كنترل آفات و حشرات و نيز حاصلخيزي خاك و افزايش عملكرد از بيش از 300 نوع تركيبات شيميايي خطرناك و مصنوعي شامل آفت‌كش‌ها و علف كشها و قارچ كشها و كودهاي شيميايي استفاده مي‌شود.(يافته‌ها حاكي از آن است كه 60% از سموم دفع آفات، 90% قارچ‌كش‌ها و 30% از مواد موجود در كودهاي شيميايي سرطان‌زا هستند.) لذا امروزه در جوامع پيشرفته مصرف كودهاي شيميايي به دليل عوارض گوناگون كه بر روي جوامع بشري داشته، رو به زوال گذاشته و رويكرد آنها به سمت كشاورزي و محصولات سالم و سپس ارگانيك ميباشد. در كشور ما ايران به رغم وجود عزم مسئولين براي اجرا و نيز وجود پتانسيل بالا جهت اجرائي نمودن كشاورزي ارگانيك از حيث آب و خاك و ......به دليل نداشتن برنامه جامع در اين بخش و تغيير مديريت‌ها، همه نوع سيستم كشاورزي از كشاورزي سنتي با مدل بسيار قديم و استفاده از خيش و ادوات بدوي و استفاده از بذر اصلاح نشده تا كشاورزي بسيار پيشرفته و مدرن (كه از سطح زير كشت بسيار كمي برخوردار است) مشاهده مي‌شود اما متاسفانه بجز نقاط بسيار اندكي از كشور كه كشاورزي به شيوه سنتي و بدوي صورت مي‌گيرد و به نوعي داراي محصولات سالم نيز هست از كشاورزي ارگانيك مدرن و مكانيزه با سطح زير كشت و راندمان بالا خبري نيست و رسيدن به اين مهم لازمه بستر سازي است كه با استفاده صحيح و بهينه از كودهاي آلي و بيولوژيك عاري از هر گونه مواد شيميايي و يا با وجود حداقل مواد شيميايي محقق خواهد شد.
رشد چشمگير جمعيت در سال‌هاي گذشته و افزايش تقاضا براي محصولات كشاورزي از يك سو و هزينه زندگي و افزايش قيمت‌ها و در نتيجه فشار بر قشر كشاورز جهت افزايش درآمد خود از سوي ديگر سبب شده در سال‌هاي اخير روند استحصال از خاك‌هاي زراعي كشور به وسيله كاشت متعدد و هر ساله گياهان زراعي جهت تامين موارد يادشده شدت يابد و در كنار آن تغيير شرايط آب و هوايي و كاهش سفره‌هاي آب زيرزميني همگي دست بدست هم داده باعث فقير شدن هر ساله خاك‌هاي زراعي كشور شده كه متاسفانه به اين عوامل اثرات منفي كودهاي شيميايي بر خاك و محيط زيست نيز بايستي اضافه گردد بعبارتي ديگر در سال‌هاي اخير ميزان مواد اخذ شده از خاك جهت توليدات كشاورزي به مراتب بيشتر از ميزان مواد داده شده به خاك جهت حفظ بافت خاك و توان باروري آن بوده لذا مي‌طلبد كه با استفاده از كودهاي آلي و بيولوژيك علاوه بر بوجود آوردن محصولات سالم و محيط زندگي سالم خاك را غني نموده و بافت خاك را اصلاح نمائيم تا همگان ( حال و آیندگان) از اثرات مثبت آن منتفع گردند. بدیهی است تغذيه نا مناسب ناشي از مصرف كودهاي شيميايي تك عنصري علاوه بر ضعف بنيه گياهان، مقاوم شدن آفات و عوامل بيماري زا به سموم را نيز در پي خواهد داشت. در نتيجه مبارزه با آفات و بيماريها به مرور بسيار دشوار شده به نحوي كه بعضا موجب امحاء باغات نيز گشته كه با تغذيه اصولي به وسيله كودهاي مركب و در واقع ايجاد تعادل در عناصر غذايي مورد نياز گياه موارد ياد شده به راحتي و بدون صرف هزينه هنگفت و وقت زياد مرتفع خواهند شد.
مقايسه كودهاي آلي فرآوري شده و تازه (فراوری نشده) با كودهاي شيميايي
آلي فرآوري شده | شيميايي |
1-داراي تمام مواد غذايي مورد نياز گياه ميباشد. 2- ميزان مواد ارگانيكي خاك را افزايش مي‌دهد. 3- غذاي مورد نياز موجودات خاك را تامين مي‌كند. 4- در برابر آبشويي مقاومت بالايي دارند. 5- مواد غذايي را بطور پيوسته در طول مدت زمان آزاد مي‌كند. 6- اثرات داراز مدت و تدريجي باعث مي‌شود استفاده كننده در شرايط بد جوي نگران عدم دسترسي گياه به موادمغذي نباشد و بخشي از آن براي سال بعد در خاك ذخيره شود. 7- كيفيت بسيار بالا و غني بودن محصول نهايي از حيث عناصر غذايي و شكل ظاهري | 1-چون غالبا تك عنصري بوده لذا مواد موجود در آن انتخابي بوده و در نتيجه بدليل فقدان برخي از عناصر به كمبودهائي نيز منجر مي‌شوند. 2- حيات موجودات خاك را مختل مي‌كند. 3- به راحتي آبشويي مي‌شوند. 4- گياه زمان بسيار اندكي براي بهره‌برداري از آن را دارد. 5- بدليل وجود اثرات كوتاه مدت نه تنها كمكي به جبران كمبودهاي خاك در داراز مدت و سال‌هاي آتي نخواهد داشت بلكه بعضا به دليل برخي مسائل جوي از جمله بارش‌هاي پيش‌بيني نشده و تصعيد و غيره ...... در همان سال هم مورد استفاده گياه قرار نمي‌گيرد و اين يعني ضرر اقتصادي براي كشاورز و دولت كه براي كودها يارانه مي‌دهد. 6- سالم نبودن و بي‌كيفيت بودن محصول نهايي بدليل كمبود عناصر غذايي و بالا بودن حد مجاز مواد شيميايي وعناصر مضر و فلزات سنگين 7- موجب تغيير بافت خاك مي شوند. ۸ - تقییر ph خاک به سمت قلیایی را موجب شده و در نتیجه شرایط جذب را منفی می کنند . 9 - موجب بالا بردن EC آب آبیاری شده ، شور کردن اب و خاک را در پی خواهند داشت . |
مقايسه كودهاي آلي فرآوري نشده (كودهاي دامي و ماكيان) و كودهاي آلي فرآوري شده (ارگانيك و نيمه ارگانيك آلكان)
كودهاي آلي فرآوري نشده دامي و ماكيان | كودهاي آلي فرآوري شده (ارگانيك و نيمه ارگانيك آلكان) |
1- بدليل نياز ازت جهت عمل تخمير كود ميزان ازت قابل جذب گياه كاهش مي‌يابد. 2- وجود انواع گازهاي مضر ما نند آمونياك 3- وجود بقاياي داروها و هورمون رشد موجود در جيره غذايي دام و طيوركه هم براي گياه بطور مستقيم و هم براي انسان بطور غير مستقيم مضر است. 4- بالا رفتن دماي خاك هنگام عمل تخمير تا حدي كه ممكن است منجر به سوختن ريشه گياه گردد. 5- وجود آثار برخي بيماريها مربوط به دام و طيور يك منطقه در كودهاي آنان كه طي حمل به مناطق ديگر جهت استفاده در مزارع سبب شيوع آن بيماريها در مناطق جديد ميگردد. 6- دشواري حمل و نقل و انبارداري 7- وجود درصد قابل توجه‌اي رطوبت كه موجب رشد قارچ‌ها خواهد شد 8- عدم توزيع يكنواخت در سطح مزرعه و باغات 9- فقدان بسياري از عناصر غذايي لازم جهت رشد 10- وجود مواد زائد و فاقد ارزش كودي مانند كاغذ، چوب و خاك اره و.... 11- زمان بر بودن عمليات كوددهي در نتيجه اتلاف وقت كارگر و كارفرما 12- وجود مقادير زيادي بذر علف هاي هرز ناشي از تغذيه دام كه ازياد علف هاي هرز مزرعه را در پي خواهد داشت. | 1- وجود ازت كافي و غير رقابتي 2- عدم وجود هر گونه گاز مضر از جمله آمونياك 3- جداسازي كليه عناصر موجود در كودهاي تازه و استفاده صرف از عناصر آلي آن 4- عدم دخالت در دماي خاك و كمك به حركت و رشد ريشه با اصلاح بافت خاك 5- عاري بودن از وجود و بقاياي هرگونه ويروس و باكتري و قارچ و ..... 6- در برابر آبشويي مقاومند. 7- حاوي كليه مواد غذايي مورد نياز گياه هستند. 8- مواد غذايي را بطور پيوسته و در طول زمان آزاد مي‌كنند. 9- كيفيت مطلوب و سلامت محصول نهايي از حيث شكل ظاهري و عناصر غذايي را فراهم مي‌كنند. 10- با ايجاد توازن در تغذيه خاك مواد ارگانيكي آن (زنده و حياتي) را تجديد مي‌كنند.
مابقي محسنات و توانايي و قابليت‌هاي كود آلكان در ادامه توضيح داده مي‌شود. |
آْشنايي با واحد توليد آلكان
محدوديت بازار كود در كشور به دو نوع كودهاي شيميايي و كودهاي آلي تازه(دامي و ماكيان) ايجاب مي‌نمود كه محصول جديدي به بازار عرضه گردد كه هم ضعف نقصان برخي عناصر حياتي، دشواري تهيه، معضلات نحوه مصرف و.... كودهاي آلي تازه را به همراه نداشته باشد و هم بر جذابيت اقتصادي استفاده از كودهاي شيمايي ناشي از يارانه بي‌دريغ دولت علي‌رغم اثرات مخرب آنان بر خاك، آب، محصولات و سلامت جامعه چيره گردد و از روند رو به تزايد اين آثار مخرب ممانعت به عمل آورد. لذا براي رسيدن به اهداف ياد شده در اواخر سال 79 به طور آزمايشي با توجه به ارتباطي كه با موسسات پژوهشي و توليدي خارجي و همچنين تجارب شخصي داشتيم نمونه‌اي در حد 200 تن توليد و بعد از استفاده موفقيت‌آميز در مزرعه از سال82 با ارتقاء ميزان توليد و تجهيز خطوط با محوريت كاهش هزينه‌هاي كشاورز در زمان عمليات داشت، بالا بردن توان و مقاومت گياه در مقابل آفات و بيمارها و اثرات جوي و افزايش عملكرد و توليد محصول سالم، توليد را در سطح وسيعي آغاز و همچنان در خدمت جامعه كشاورزي بوده و به آن مفتخريم.
1- حاوي كليه عناصر مغذي كند حركت بوده كه به تدريج به مصرف گياه مي‌رسد.
2- PHو EC پايين اين كود شرايط جذب كليه عناصر موجود در خاك را با اصلاح موضعي فراهم مي‌كند.
3- مواد موجود در آلكان در واكنش‌هاي آنزيمي دخالت داشته و در محصولات ايجاد رايحه و طعم مي‌كند.
4- عاري از بذر علف‌هاي هرز ميباشد.
5- سرشار از مواد آلي است به طوري كه در صورت مصرف مداوم، نه تنها خسارتي به خاك وارد نمي‌آورد بلكه بهبود و اصلاح بافت خاك را تضمين مي‌نمايد.
6- به دليل فرايندي كه بر روي آن صورت مي‌گيرد عاري از تخم آفات و عوامل بيماري زا مشترك بين انسان و دام ميباشد.
7- افزايش نگهداري آب در زمين تا چندين برابر وزن خود.
8- افزايش فعاليت ميكرو ارگانيزم‌هاي خاك به دليل وجود باكتري‌هاي موجود در آن.
9- قابليت انبارداري بلند مدت محصولات باغي و زراعي توليد شده
10- حمل و نقل آسان به دليل بسته‌بندي در سايزهاي متفاوت جهت مصرف داخل و صادرات.
11- امكان فرموله كردن آن بر اساس آزمون خاك و برگ گياهان هر منطقه و افزايش عملكرد نهايي.
12- كاهش زمان عمليات كوددهي در مقايسه با كودهاي آلي تازه(دامي و ماكيان)
13- كاهش تعداد دفعات كوددهي در مقايسه با كودهاي شيميايي.
14- توزيع يكسان و يكنواخت در سطح باغات و مزارع به دليل شكل و فرم استاندارد و يكسان و قابليت پاشش به وسيله كودپاش‌ها و برخي از بذر كارها
15- به دليل اصلاح بافت خاك از موضع مصرف به واسطه وجود گوگرد اكسيد شده، مقادير فراواني عناصر تا 20% اعم از فسفر، پتاسيم، آهن، روي و منگنز و ........ آزاد شده و قابل جذب مي‌شوند در نتيجه با توجه به اينكه علائم كمبودي در درختان ظاهر نمي‌شود مي‌توان مصرف سرك را حذف كرده نتيجتا هزينه‌هاي كوددهي تا نصف كاهش مي‌يابد.
16- سرعتي كه به عمليات كوددهي در يك هكتار مي‌دهد از اتلاف وقت صرفه‌جويي شده و مي‌توان در جاي ديگري به كار گرفته شوند.
17- حاوي كليه مواد اصلي و لازم جهت رشد و حيات گياه شامل عناصر ماكرو، ميكرو و باكتري‌هاي فعال‌كننده اين عناصر ميباشد. (N.P.K.S.Fe. Zn. Cu. Mn.Ca.B.Mg)
18-با توجه به تغذيه كامل موجبات مقاومت گياه به آفات و بيمارها را فراهم در نتيجه موجب كاهش هزينه‌هاي مقابله با آفات و بيماريها خواهد شد.
19- عناصر موجود در آن آبشويي نمي‌شود و هميشه در دسترس گياه ميباشد.
20- موجب كاهش تجمع نيترات .سرب وكادميوم درميوه وسبزيجات ميگردد.
21- فاقد هرگونه گاز مضر
22- عاري از هرگونه آثار هورمون و دارو ناشي از جيره غذايي دام و طيور ميباشد.
23- عدم وجود مواد زائد و فاقد ارزش كودي مانند كاغذ، چوب و خاك اره و....
در پايان با توجه به سطح زير كشت 1013 هزار هكتار باغات و9462هزار هكتار زراعت در كل كشور و با در نظر گرفتن كشت‌هاي گلخانه‌اي كه همگي مي‌توانند مصرف كننده خوبي براي اين نوع كودها باشند، با استفاده از اين نوع كودها هم مي‌توان شاهد رشد چشمگيري در عملكرد و كيفيت محصولات كشاورزي در سطح كشور باشيم و هم مي‌شود اثرات آن در بهبود اوضاع اقتصادي را مشاهده نمود.
منبع : http://www.alkan.ir
ويژگي‌هاي محصولات آلكانضرورت مصرف كودهاي آلي، ارگانيك
